Close

8 februari 2016

Star Trek in de wetenschap, de wetenschap in Star Trek en de stempel die deze hoeksteen van de science fiction op uw leven heeft gedrukt

(deel 2 in de blogreeks “De wederkerige relatie tussen science fiction en science fact”)

In onze vorige blog hebben we gekeken naar de relatie tussen Jules Verne, Werner Von Braun en Hergé. Hoe de verhalen van Verne hebben bijgedragen aan de ontwikkeling van massavernietigingswapens en de maanlanding. In dit blog willen we laten zien hoe de eerste Star Trek serie heeft geleid tot een aantal wetenschappelijke doorbraken en tot de ontwikkeling van inmiddels niet meer weg te denken gadgets als de pc en de mobiele telefoon.

Mr. Sulu, take us out!

 

Bron: theimaginativeconservative.com

Bron: theimaginativeconserve.com

In september 1966 verschijnt Star Trek voor het eerst op de Amerikaanse televisie. De serie die inmiddels bekend staat als “Star Trek The Original Series” kampte van begin af aan met problemen en stond na het eerste tot het derde en laatste seizoen op de nominatielijst om geschrapt te worden. Met name dankzij een gecoördineerde brievenactie tegen het eind van het eerste seizoen vanuit de harde kern fans heeft de serie drie seizoenen vol kunnen maken. Er hadden meer seizoenen zullen volgen maar helaas, de zender trok dan toch eindelijk de stekker eruit. Eind jaren ’70 leeft de interesse in de serie op. Het wordt dan internationaal uitgezonden, in de VS herhaald en zal dan een internationale fan base vergaren die vele malen groter is dan tijdens de oorspronkelijke uitzendingen. Ster Trek was revolutionair. Een aantal sociale taboes werden door de serie doorbroken. Wie had in het Amerika van eind jaren ’60 vorige eeuw in kunnen denken dat er vrouwen, etnische minderheden laat staan vrouwelijke personages met een etnische achtergrond in leidinggevende rollen op tv zouden verschijnen? Om nog maar te zwijgen van de allereerste interraciale zoen op tv; de blanke kapitein James T. Kirk die zijn Afro-Amerikaanse Communicatie Officier Uhura zoent.

bron: Wasduk.com

bron: Wasduk.com

Naast deze sociaal/culturele doorbraken heeft de serie indirect een aantal wetenschappelijke en technologische doorbraken gestimuleerd. Laten we er een aantal bekijken. Vooraanstaande wetenschappers, ondernemers en uitvinders hebben zich in afgelopen vijf decennia laten inspireren door het toekomstbeeld dat Star Trek schetste.

 Van de communicator naar de mobiele telefoon

communicator

bron: sci-fi-london.com

Martin Cooper, links op de afbeelding is effectief de uitvinder van de mobiele telefoon. Voor zijn ontwerp liet hij zich inspireren door de ‘communicator’ uit Star Trek. Op de foto hiernaast staat Cooper met de eerste versie van een mobiele telefoon afgebeeld. Mobiele communicatie bestond al langere tijd. Denk aan de bedrade veldtelefoons uit de Eerste Wereldoorlog, de onbedrade veldtelefoons uit de Tweede Wereldoorlog en de walkie talkies die vooral vanaf de jaren ’50 door politiediensten e.d. werden gebruikt. Maar mobiele telefonie voor persoonlijk gebruik bestond nog niet toen  Martin Cooper in 1973 zijn idee voor de mobiele telefoon succesvol pitchte voor Motorola. We zijn ver gekomen sindsdien, maar in 1973 was het idee revolutionair.

Personal Computer

bron: oldcomputers.net

bron: oldcomputers.net

bron: schmidtdesign.co

bron: schmidtdesign.co

Wist u dat Star Trek indirect betrokken is geweest bij de ontwikkeling van de PC? Het kloppend hart van de USS Enterprise NCC 1701 B was de ‘Computer‘ die met zoetgevooisde stem zorgde voor het ontbijt tot aan de navigatie door een asteroïde veld. Computers bestonden al toen Star Trek voor het eerst op tv verscheen, maar het waren grote, logge machines die vaak één specifieke taak uit konden voeren en niet geschikt waren voor thuisgebruik. Uitvinder Ed Roberts was dusdanig gecharmeerd van de computer op de Enterprise dat hij een computer wilde ontwikkelen voor persoonlijk gebruik. Zijn bedrijf Micro Instrumentation and Telemetry Systems MITS zal in 1974 de eerste PC, de Altair 8800 lanceren. Deze computer op zich kon weinig omdat er nog geen software voor beschikbaar was en vond vooral aftrek onder techneuten. Maar als een aantal maanden na de lancering een andere Star Trek fan, Bill Gates -dan nog student -, leest over deze computer stelt hij Roberts voor om software voor zijn Altair te ontwikkelen. Dit zal resulteren in de Altair Basic, effectief de eerste Home Computer. Niet veel later zullen door onenigheden over intellectueel eigendomsrecht de wegen van Roberts en Gates scheiden en zal Gates Microsoft oprichten. We weten allemaal tot welke doorbraken dat zal leiden.

Cyberknife

bron: nexusroute.co.uk

bron: nexusroute.co.uk

new-jersey-cyberknife-metastatic-cancer-7-638

 

 

 

 

 

 

 

Dr. John R. Adler, neurochirurg bij Stanford University Hospital, is uitvinder van de CyberKnife. Dit apparaat maakt het mogelijk om tumoren te verwijderen zonder in het lichaam te hoeven snijden. Dr. Adler heeft zich in de ontwikkeling van dit apparaat laten inspireren door Enterprise scheepsarts Dr. Leonard “Bones” McCoy en de technische snufjes uit zijn ziekenboeg. Hier zag Adler hoe patiënten van allerlei verwondingen, ziekten en aandoeningen werden genezen zonder dat er ooit een mes aan te pas kwam.

For god’s sake Jim I’m a doctor not a butcher!”

The Next Generation

Veel mensen zullen deze term kennen als technische aanduiding, van bijvoorbeeld de mobiele telefoon naar de smart phone. De Trekkies onder ons zullen de term ook en misschien vooral kennen van de tweede Star Trek serie. Star Trek The Next Generation, verscheen in 1986 op tv met een nieuwe Enterprise, de C om precies te zijn, en met een nieuwe crew in nieuwe uniformen gestoken onder leiding van kapitein Jean Luc Picard. Waar in de oorspronkelijke serie het uitgangspunt was om de kijkers te verbazen met allerlei technische snufjes, draaide het hier om een op technisch vlak doorgewinterd publiek te overtuigen van “wat mogelijk” is. Immers waren we al op de maan geland, hadden de meeste gezinnen thuis een PC, was de mobiele telefoon sterk in opmars en draaide we geen platen meer maar cd’s. Daarom besloten de makers van The Next Generation of TNG een aantal wetenschappers “aan boord” te halen om de fysica van ruimtereizen zo waarheidsgetrouw mogelijk in beeld te brengen. Star Trek werd nu echt “nerdy” en “nerdy” werd cool. Toch wist het nog te inspireren.

MP3

QuickTime

bron: mandyknowsenglishblogspot.nl

Bijvoorbeeld Star Trek fan Steve Perlman, die voor Apple de Quicktime software heeft ontwikkeld en aansluitend zowel de MP3 als de iPod. In een aflevering van Star Trek TNG zag hij Commander Data, een gerobotiseerd en computer gestuurd bemanningslid naar een aantal verschillende muziekstukken tegelijkertijd luisteren (zie filmpje hierboven). Dit was in de tijd van de Mac 2 waarin het luisteren naar 1 enkel muziekstuk op een PC een erg bewerkelijke onderneming was. Het is nu misschien moeilijk voor te stellen maar in die tijd vereiste dit nagenoeg alle capaciteit van de PC. Geïnspireerd door het ogenschijnlijk gemak waarmee hij Data naar muziek zag luisteren op dé “Computer” besloot hij om software te gaan ontwikkelen om de PC ook de taken van muziekdrager en speler mee te geven. Inmiddels zijn de MP3, de spin offs en alle bijbehorende software en hardware niet meer weg te denken uit ons dagelijks leven en lijkt de cd-speler verleden tijd. Muziek luisteren is een mobiele en vooral digitale en softwarematige beleving geworden.

Stempel

bron: dan-dare.org

bron: dan-dare.org

Star Trek, begonnen met wat inmiddels The Original Series of TOS wordt genoemd is opgevolgd door The Next Generation, Voyager, mijn favoriet Deep Space Nine, Enterprise en als alles meezit worden wij vanaf volgend jaar weer getrakteerd op een nieuwe serie. Daarnaast zijn er binnen het Star Trek universum een aantal (waanzinnig goede) films verschenen en is er met de nieuwe filmreeks onder leiding van J. J. Abrams zelfs een heel nieuw Star Trek universum en tijdlijn gecreëerd. Star Trek heeft talloze mensen in meer of mindere mate geïnspireerd. Soms zelfs zo sterk dat het indirect wetenschappelijke doorbraken en technologische ontwikkelingen kan claimen. Star Trek heeft werkelijk een stempel gedrukt op de moderne wetenschap en technologie en inmiddels zijn wetenschap en technologie hun stempel op Star Trek aan het drukken.

Ik ben een Trekkie – daar durf ik inmiddels voor uit te komen – en de Trekkie in mij zegt dat deze relatie een match made in heaven is. Star Trek heeft niet geleid tot massavernietigingswapens maar tot gadgets die ons leven makkelijker (moeten) maken. Zoals de mobiele telefoon, de MP3 speler en PC en medische apparatuur. Star Trek heeft meerdere generaties aangespoord om onder andere fysica, natuur- en sterrenkunde te gaan studeren en sommigen van hen hebben een klein stukje van het Star Trek universum naar het onze gebracht. Ik wil niet stellen dat zonder Star Trek deze doorbraken en uitvindingen niet plaats hadden gehad. Uiteindelijk had er vast iemand op het idee gekomen om de mobiele telefoon of de “home computer” te gaan ontwikkelen. En de CyberKnife en dergelijke apparatuur en behandelingen hadden ook ontwikkeld kunnen worden door iemand die niet naar Star Trek kijkt. Technologische ontwikkelingen volgen elkaar steeds sneller op en volgen een logisch pad. Toch vind ik het als Trekkie een fijn idee dat Star Trek hier een sturende en inspirerende rol in heeft en heeft gehad en ik hoop dat u na het lezen van dit blog zo nu en dan denkt aan Star Trek als u een gesprek voert op uw mobieltje, werkt op uw PC of mail checkt op uw iPad.

Live long and prosper. End blog entry

 

Wilt u weten hoe u science fiction kunt inzetten voor innovatie en strategische besluitvorming? Wij geven een cursus Science Fiction Prototyping

Verder lezen: Vier redenen om science fiction serieus te nemen