Close

4 april 2016

De toekomst, mede mogelijk gemaakt door schimmels

Bron: Pixabay.org

Bron: Pixabay.org

Het lijkt een moeilijk dilemma: enerzijds horen we verontrustende berichten over het steeds schaarser worden van grondstoffen, anderzijds hebben we te maken met grote bergen afval (en plastic soep) vol materiaal dat niet meer gebruikt wordt. Al enige jaren klinkt de roep om een overgang naar een meer circulaire economie: een economie waarin producten en grondstoffen worden hergebruikt en hun waarde behouden. Minder afval, verspilling en druk op het milieu dus.

Schimmels als afvalverwerkers, kunstmest en medicijn

Een belangrijke rol in de omschakeling naar een circulaire economie zou gespeeld kunnen worden door schimmels. Schimmels zijn immers de natuurlijk ‘decomposers’: onder het aardoppervlak breken zij plantaardige en dierlijk materiaal molecuul voor molecuul zorgvuldig af. Er zijn al voorbeelden van schimmelsoorten die petroleum en plastic kunnen afbreken, wat natuurlijk helpt bij het tegengaan van milieuvervuiling. Ook lopen er onderzoeken naar de mogelijkheid om schimmels in te zetten als kunstmest, waardoor het opraken van kunstmest en fosfaten geen probleem meer zal zijn. Aan de universiteit van East Anglia wordt onderzoek gedaan naar nieuwe antibiotica gebaseerd op schimmels, die door mieren worden geproduceerd. Deze antibiotica zou een oplossing kunnen zijn voor de dreigende antibiotica-resistentie onder dieren en mensen.

Schimmels als grondstof

Bron: Maverick.vice.com

Bron: Maverick.vice.com

Maar behalve als biologische afbrekers worden schimmels nu ook ingezet als producenten en als grondstof. Schimmels worden al gebruikt om materialen te produceren met de eigenschappen van hout, rubber, kurk, textiel en zelfs plastic. Er zijn al voorbeelden van meubels geproduceerd door schimmel-materiaal, kleding en piepschuim.

Om schimmels te produceren zijn weinig grondstoffen nodig en het materiaal dat geproduceerd wordt is volledig biologisch afbreekbaar. Ook het productieproces is relatief minder schadelijk voor het milieu dan bijvoorbeeld het produceren van hout of plastic. De directe eigenschappen van de omgeving, zoals licht, zwaartekracht, warmte bepalen de uiteindelijk vorm en eigenschappen van de schimmels, en er hoeven geen industriële of chemische processen aan te pas te komen. Mochten we schimmelmaterialen op grote schaal gaan produceren is natuurlijk de vraag hoe milieuvriendelijk het productieproces dan zal zijn.

Bron: Ecouterre.com

Bron: Ecouterre.com

Een uitdaging voor het grootschalig produceren van materialen van schimmels zit het in de export van materialen gebaseerd op schimmels. Zodra de materialen geëxporteerd worden gelden er strenge maatregelen omtrent vervoer van levende organismen en dus moet heel zeker zijn dat de schimmels daadwerkelijk dood zijn. Daarvoor is het nodig dat de schimmels bij het omzetten van schimmel naar materiaal verhit worden onder extreem hoge temperaturen. Een andere horde zijn de huidige kosten van het productieproces: die zijn momenteel nog hoog en vooral met de lage olieprijzen kunnen de schimmel-materialen voorlopig nog niet de concurrentie aan met plastic.

Kansen

Bron: Pixabay.org

Bron: Pixabay.org

Mochten schimmels in de toekomst inderdaad een grote rol gaan spelen in onze toekomstige economie, dan zou dat grote kansen voor Nederland met zich meebrengen. Nederland heeft namelijk een grote/ bloeiende champignon industrie en heeft dus al de bestaande kennis en infrastructuur voor het produceren van schimmels.

NASA verwacht dat schimmels ons in de toekomst zelfs kunnen helpen bij terraforming van andere planeten: schimmels zijn een van de weinige levensvormen die kans hebben op overleven op andere planeten en die actief bijdragen aan het leefbaar maken van planeten voor mensen.

 

Meer informatie: